శ్రీ కమలాంబికా సమేత త్యాగరాజస్వామి ఆలయం, తిరువారూర్, తమిళనాడు
తమిళనాడులోని తిరువారూరులో ఉన్న శ్రీ కమలాంబికా సమేత త్యాగరాజస్వామి ఆలయం అత్యంత మహిమాన్వితమైన మరియు ప్రాచీనమైన శైవ క్షేత్రం. ఇది శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా, మరియు త్రిదేవతల(సరస్వతి, పార్వతి, మహాలక్ష్మి) స్వరూపంగా కమలాంబికా దేవిని కొలిచే ప్రధాన క్షేత్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఈ ఆలయ చరిత్ర మరియు విశేషాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
శక్తి పీఠం - అక్షయ పీఠం: పురాణాల ప్రకారం, ఇది 51 శక్తి పీఠాలలో ఒకటి. దీనిని 'అక్షయ పీఠం' అని పిలుస్తారు. దేవి భాగవతం ప్రకారం, సతీదేవి శరీర భాగాలు పడిన చోట వెలసిన పీఠాలలో ఇది ఒకటి. ఇక్కడ అమ్మవారు యోగ ముద్రలో పద్మాసనం వేసుకుని కూర్చుని ఉంటారు, ఇది చాలా అరుదైన రూపం.
చోళుల కాలం: ఈ ఆలయం ప్రధానంగా చోళ రాజుల కాలంలో అభివృద్ధి చెందింది. తిరువారూర్ ఆలయ సముదాయం ఆగ్నేయ ఆసియాలోనే అతిపెద్ద ఆలయాలలో ఒకటి.
కమలాంబికా రూపం: అమ్మవారిని 'కమలాంబిక' (తామర పువ్వులో కొలువై ఉన్న తల్లి) అని పిలుస్తారు. ఆమె ఇక్కడ జ్ఞానానికి మరియు మోక్షానికి ప్రతీకగా కొలువబడుతుంది.
ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత: త్యాగరాజ స్వామితో అనుబంధం: తిరువారూర్ క్షేత్రం ప్రధానంగా శివుడి (త్యాగరాజ స్వామి) క్షేత్రం. అయితే, ఇక్కడ కమలాంబికా దేవిని శివుడితో సమానంగా పూజిస్తారు.
ఇక్కడి ప్రధాన దైవం త్యాగరాజస్వామి (సోమాస్కంద మూర్తి). ఈ క్షేత్రాన్ని 'కమలాలయ క్షేత్రం' అని, 'సప్తవిడంగ స్థలం' అని పిలుస్తారు.
యోగ శక్తి: అమ్మవారు తన కుడి చేతిలో తామర పువ్వును పట్టుకుని, ఎడమ చేతిని తొడపై ఉంచుకుని 'సుఖాసనం'లో ఉంటారు. ఆమె తల మీద అర్ధచంద్రుడు వెలిగిపోతుంటాడు.
ఆలయ ప్రత్యేకతలు: కమలాలయం చెరువు: ఈ ఆలయం పక్కనే ఉన్న 'కమలాలయం' అనే పుష్కరిణి భారతదేశంలోని అతిపెద్ద ఆలయ చెరువులలో ఒకటి. ఇది సుమారు 33 ఎకరాలలో విస్తరించి ఉంటుంది.
తిరువారూర్ రథోత్సవం (ఏప్రిల్-మే) చాలా ప్రసిద్ధమైనది. ఇక్కడి ఆళి తేర్ (Azhi Ther) ఆసియాలోనే అతిపెద్ద రథాలలో ఒకటిగా భావిస్తారు.
ముత్తుస్వామి దీక్షితార్ కీర్తనలు: ముత్తుస్వామి దీక్షితార్ కమలాంబికా దేవిపై ప్రసిద్ధమైన 'కమలాంబా నవావరణ కీర్తనలు' ఇక్కడే రచించారు.
త్యాగరాజ దేవాలయం భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని తిరువారూర్ పట్టణంలో ఉన్న ఒక శివాలయం . ఇక్కడ శివుడిని త్యాగరాజస్వామిగా, పుత్రిదన్కొండార్ అని కూడా పిలువబడే లింగ రూపంలో పూజిస్తారు . ఆయన భార్య పార్వతిని నీలోత్పలాంబిక దేవిగా పూజిస్తారు . ఆమెను కమలాంబిక దేవిగా కూడా పూజిస్తారు. ఈమెకు ప్రత్యేక మందిరం ఉంది, ఇది శాక్తేయం మరియు తంత్రానికి ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉంది మరియు శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా కూడా పరిగణించబడుతుంది . నాయనార్లు అని పిలువబడే సాధు కవులు తమిళంలో రచించిన 7వ శతాబ్దపు శైవ ప్రామాణిక గ్రంథమైన తేవారంలో ఈ ప్రధాన దైవాన్ని కీర్తించారు మరియు ఈ మందిరాన్ని పాడల్ పెట్ర స్థలంగా వర్గీకరించారు .
ఈ ఆలయ సముదాయం 8.1 హెక్టార్ల (20 ఎకరాల) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది మరియు ఇది భారతదేశంలోని అతిపెద్ద ఆలయాలలో ఒకటి. ఇందులో గోపురాలు అని పిలువబడే తొమ్మిది ప్రవేశ ద్వారపు గోపురాలు ఉన్నాయి. వాటిలో అత్యంత ఎత్తైనది తూర్పు గోపురం, ఇది నాలుగు అంతస్తులతో 30 మీటర్ల (98 అడుగుల) ఎత్తును కలిగి ఉంది . ఈ ఆలయంలో అనేక మందిరాలు ఉన్నాయి, వాటిలో త్యాగరాజస్వామి, నీలోత్పళంబిక మరియు కమలాంబిక మందిరాలు అత్యంత ప్రముఖమైనవి.
ఈ ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఉదయం 05:30 నుండి రాత్రి 22:00 వరకు వివిధ సమయాల్లో ఆరు పూజా కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి మరియు దీని క్యాలెండర్లో పన్నెండు వార్షిక ఉత్సవాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయంలో ఆసియాలోనే అతిపెద్ద ఊరేగింపు రథం ఉంది మరియు వార్షిక రథోత్సవం మార్చి నెలలో జరుపుకుంటారు.
ప్రస్తుత రాతి కట్టడం 9వ శతాబ్దంలో చోళ రాజవంశం కాలంలో నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వ హిందూ మత మరియు ధార్మిక దానాల శాఖ నిర్వహిస్తుంది.
ఆలయ పుణ్యక్షేత్రాలు:
తిరువరూర్ యొక్క చారిత్రక నామం ఆరూర్ మరియు ఇది 7వ శతాబ్దపు శైవ ప్రామాణిక గ్రంథమైన తేవారంలో ప్రస్తావించబడింది . తేవారం శ్లోకాల ద్వారా ఎక్కువగా పూజించబడే అన్ని ఆలయ నగరాలకు 'తిరు' అనే పదం జోడించబడింది, దీని అర్థం పవిత్రమైనది. ఆరూర్ , తిరువరూర్గా మారడానికి ఇదే కారణం . తిరువరూర్ యొక్క మరొక పేరు కమలాలయక్షేత్రం, అంటే "పద్మాలకు నిలయమైన పవిత్ర స్థలం", అందుకే దేవత పేరు కమలాంబిక మరియు కమలాలయం చెరువు; బ్రిటిష్ రాజ్ సమయంలో , ఈ పట్టణాన్ని తిరువాలూర్ , తిరువాలూర్ , మరియు తిరువాలూర్ అని పిలిచేవారు . జిల్లా మరియు పురపాలక సంఘం వెబ్సైట్ల ప్రకారం, జిల్లాలో "తిరువరూర్" అని, పట్టణంలో "తిరువరూర్" అని స్పెల్లింగ్ ఉంది. హిందూ పురాణం ప్రకారం, కమలాంబికగా ఉన్న పార్వతి, త్యాగరాజస్వామిగా ఉన్న శివుడిని వివాహం చేసుకోవాలని కోరుకున్న ప్రదేశం ఈ ఆలయం, కానీ ఆమె కోరిక నెరవేరలేదు.
పురాణం ప్రకారం, ముచుకుంద అనే చోళ రాజు ఇంద్రుని నుండి ఒక వరం పొంది , విష్ణువు వక్షస్థలంపై నాట్యం చేస్తున్న శివలింగ విగ్రహాన్ని పొందాలని కోరుకున్నాడు . ఇంద్రుడు రాజును తప్పుదోవ పట్టించడానికి ప్రయత్నించి, మరో ఆరు విగ్రహాలను తయారు చేయించాడు, కానీ రాజు సరైన విగ్రహాన్ని ఎంచుకుని దానిని తిరువారూరులో ప్రతిష్ఠించాడు . ముచుకుంద సహస్రనామం ఆ దేవతను ప్రత్యేకంగా అనపాయమహిపాలుడు అని , మరియు రాజవేశాదరి (రాజు పాత్ర పోషించినవాడు) అని పేర్కొంటుంది.
7వ శతాబ్దంలో పల్లవులు ఒక పెద్ద సముదాయంతో ఈ ఆలయాన్ని ప్రారంభించారని నమ్ముతారు . ఆలయ సమకాలీన చరిత్ర మధ్యయుగ చోళుల కాలం నాటిది . త్యాగరాజ గర్భగుడి యొక్క ఉత్తర మరియు పశ్చిమ గోడలపై "తిరుమన్ని వలర" అనే పరిచయంతో ప్రారంభమయ్యే, రాజేంద్ర I (1012–1044) యొక్క 20వ పాలనా సంవత్సరంలో నాటి శాసనం కనుగొనబడింది. ఇది దేవునికి సమర్పించిన అనేక ఆభరణాలు మరియు దీపాలతో సహా కానుకల జాబితాను ఇస్తుంది. రాజు పాలనా సంవత్సరాలలో అనుక్కియర్ పరవై నంగైయర్ ఈ ఆలయాన్ని రాతితో నిర్మించారని ఇది నమోదు చేస్తుంది. అంతేకాకుండా, అదే మహిళ విమానం, ప్రవేశ ద్వారం మరియు గర్భగుడి యొక్క నాలుగు వైపులా ఉన్న భాగాలకు పూత పూయడానికి మరియు బంగారు పూత పూయడానికి ఉదారంగా బంగారాన్ని విరాళంగా ఇచ్చింది. గర్భగుడి ముందు ఉన్న మండపం యొక్క తలుపులు మరియు స్తంభాల పరదాలకు పూత పూయడానికి రాగి కూడా విరాళంగా ఇవ్వబడింది. ఈ శాసనం దానంగా ఇచ్చిన బంగారం, రాగి బరువును ఖచ్చితంగా నమోదు చేయడమే కాకుండా, ఆలయానికి బహుకరించిన వివిధ ఆభరణాలను వాటిలో ప్రతిదాని వివరణతో జాబితా చేస్తుంది.
ఈ ఆలయ సముదాయం, రాజ రాజ చోళుడు నిర్మించిన తంజావూరులోని బృహదీశ్వర ఆలయానికి సాంస్కృతిక నమూనాగా పనిచేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఆ ఆలయంలో ఆయన ప్రతిష్ఠించిన విగ్రహం , చిదంబరం ఆలయంలోని విగ్రహంతో సారూప్యతను కలిగి ఉంది . క్రీ.శ. 13వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో కులోత్తుంగ చోళుడు III ఈ ఆలయ వ్యవహారాలలో ముఖ్య పాత్ర పోషించిన చివరి చోళ చక్రవర్తి. ఇది అన్ని వర్గాల భక్తులను ఆకర్షించింది మరియు 13వ, 14వ శతాబ్దాలలో గోలకి మఠం స్థాపించబడింది. ఈ ఆలయం జైనులను కూడా ఆకర్షించింది, వీరిపై హిందువులు దాడి చేశారని పెరియ పురాణం గ్రంథం ద్వారా స్పష్టమవుతోంది.
ఈ ఆలయ సముదాయం సుమారు 17 ఎకరాల (6.9 హెక్టార్ల) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది , దీనికి పశ్చిమాన కమలాలయం చెరువు కూడా అంతే విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఈ ఆలయానికి తొమ్మిది గోపురాలు , 80 విమానాలు , పన్నెండు ఆలయ ప్రాకారాలు, 13 మండపాలు, పదిహేను పెద్ద ఆలయ జలాశయాలు, మూడు తోటలు మరియు మూడు పెద్ద ప్రాంగణాలు ఉన్నాయి. ఆలయ ప్రధాన గోపురం ఏడు అంతస్తులది మరియు 36 మీటర్ల (118 అడుగుల) ఎత్తుకు పెరుగుతుంది . ఆలయంలోని రెండు ప్రధాన మందిరాలు వన్మీకినాథర్ ( శివుడు ) మరియు త్యాగరాజర్ కోసం ఉన్నాయి. ఈ రెండింటిలో, మొదటిది అత్యంత పురాతనమైనది మరియు ప్రధాన మందిరంలో లింగం స్థానంలో ఉండే పుట్ట ( పుత్రు ) నుండి దాని పేరును పొందింది. 7వ శతాబ్దపు కవి-సన్యాసి అయిన అప్పార్ , తన స్తోత్రంలో ప్రధాన దైవాన్ని పుత్రిత్రుకొండన్ (పుత్రి పుట్టలో నివసించేవాడు) అని పేర్కొన్నాడు. స్థల వృక్షం (దేవాలయ వృక్షం) ఎర్ర పతిరి (బూర పువ్వుల చెట్టు). వృక్షారాధన మరియు ఫిలోపాట్రీ యొక్క సూత్రాలు మరియు ఆచారాలు పురాతన పునాదులు, వీటిపైనే తరువాతి కాలంలో లింగారాధన స్థాపించబడినట్లు కనిపిస్తుంది.
జానపద గాథ ప్రకారం, తిరువారూర్ ఒక పురాణ చోళ రాజు, మను నీది చోళుని రాజధాని పట్టణంగా పేర్కొనబడింది , అతను ఒక ఆవుకు న్యాయం చేయడానికి తన దుష్ట కుమారుడిని చంపాడు. ఈ ఆలయంలో ఈశాన్య గోడపై రాతి రథం, రాజు, ఆవు మరియు రథం కింద అతని కుమారుడి శిల్ప ప్రాతినిధ్యం ఉంది.
ఇక్కడ తొమ్మిది నవగ్రహాలు (గ్రహ దేవతలు) దక్షిణ దిశలో ఒక సరళ రేఖలో, మొదటి ప్రాకారం యొక్క వాయువ్య మూలలో కొలువై ఉన్నాయి . గ్రహ దేవతలందరూ తమ శాపం నుండి విముక్తి పొంది, త్యాగరాజును పూజించారని నమ్ముతారు. భారతదేశంలో అత్యధిక సంఖ్యలో మందిరాలు ఉన్న ఆలయంగా ఈ ఆలయం రికార్డు సృష్టించింది. త్యాగరాజు పాదాలను సంవత్సరానికి రెండుసార్లు చూపిస్తారు, ఇతర సమయాల్లో వాటిని పూలతో కప్పుతారు. పంగుణి ఉత్తరం పండుగ మరియు తిరువతిరై పండుగ సమయంలో త్యాగరాజస్వామి కుడి కాలు, నీలోత్పలాంబిక ఎడమ కాలును ప్రదర్శిస్తారు (విగ్రహం యొక్క ఎడమ కాలు ఎప్పుడూ చూపబడదు). ఈ ఆలయంలోని కొన్ని ప్రధాన మందిరాలు ఆనంతీశ్వరర్, నీలోత్పలాంబిక, ఆసలేశ్వరర్, అడగేశ్వరర్, వరుణేశ్వరర్, అన్నామాలీశ్వరర్ మరియు కమలాంబిక. ప్రధాన దైవం వైపు ముఖం పెట్టి నిలబడి ఉన్న నంది ఈ ఆలయం యొక్క ప్రత్యేక లక్షణం.
ఆలయంలో చాలా మందిరాలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఆరు ప్రముఖమైనవి. మూసుకుంఠ నంది ప్రతిమకు ఎడమవైపున భక్తకచ్చి మందిరం ఉంది. పంగుని ఉతిరమ్ పండుగ తర్వాత త్యాగరాజ ఉత్సవమూర్తి ఈ మందిరానికి చేరుకుంటారు. ఊంజల్ హాలు భక్త కచ్చి హాలుకు ఎదురుగా ఉంది. తిరువధిరై ఉత్సవ సమయంలో చంద్రశేఖరుడు మరియు దారుణేందు సేకరి అమ్మవారు యొక్క ఉత్సవ విగ్రహాలు ఈ హాలుకు వస్తాయి. రాజనారాయణ హాలు అనేది తిరువూరు స్థానికులకు ఒక పబ్లిక్ హాల్. పంగుని ఉతిర మందిరం ఆలయం యొక్క పశ్చిమ భాగంలో ఉంది, దీనిని సబాబతి హాలు అని కూడా పిలుస్తారు, ఇందులో ఆలయ మ్యూజియం ఉంది. కుంభకోణంలోని సారంగపాణి దేవాలయం , మేళా కదంబూర్ అమృతకాదేశ్వర దేవాలయం , శిఖరగిరిశ్వర దేవాలయం, కుదుమియామలై, నాగేశ్వరస్వామి దేవాలయం, కుడుమియామలై, నాగేశ్వరస్వామి దేవాలయం, కుంభకోణంలోని సారంగపాణి ఆలయంలో ఏనుగులు గుర్రాలు రథాన్ని లాగుతున్నట్లుండే హాళ్ల (మండపాలు) ఇలాంటి వాస్తుశిల్ప చాతుర్యం కనిపిస్తుంది.
తిరువారూర్ రథోత్సవం
కులోత్తుంగ చోళుడు II (1133–50 CE) ఈ ఆలయనికి యాభై ఆరు ఉత్సవాలను ఏర్పాటు చేశాడు, వాటిలో కొన్ని ఇప్పటికీ నిర్వహించబడుతున్నాయి. త్యాగరాజస్వామి ఆలయ వార్షిక రథోత్సవం తమిళ నెల అయిన చిత్తరైకి (ఏప్రిల్ - మే నెలల్లో) జరుపుకుంటారు. ఈ రథం ఆసియాలోనే అతిపెద్దది, దీని బరువు సుమారు 300 టన్నులు, ఎత్తు 29 మీ (96 అడుగులు) . ఉత్సవ సమయంలో రథం ఆలయం చుట్టూ ఉన్న నాలుగు మాడ వీధులలో ప్రదక్షిణ చేస్తుంది. ఈ కార్యక్రమానికి తమిళనాడు నలుమూలల నుండి లక్షలాది మంది ప్రజలు హాజరవుతారు. రథోత్సవం తరువాత "తెప్పం" అంటే తేపోత్సవం జరుగుతుంది.
ఊరేగింపు నృత్యం:
సాక్షాత్తు శివుడే చేసే అజప నాట్యం(జపించకుండా చేసే నృత్యం) ప్రసిద్ధి చెందింది . పురాణం ప్రకారం, ముచుకుంత అనే చోళ రాజు ఇంద్రుడి నుండి ఒక వరం పొంది, శయనించిన విష్ణుమూర్తి వక్షస్థలంపై శయనించి ఉన్న త్యాగరాజ స్వామి విగ్రహాన్ని పొందాలని కోరుకున్నాడు. ఇంద్రుడు రాజును తప్పుదోవ పట్టించడానికి ప్రయత్నించి, మరో ఆరు విగ్రహాలను తయారు చేయించాడు,
కానీ రాజు సరైన తిరువారూరులోని విగ్రహాన్ని ఎంచుకున్నాడు. మిగిలిన ఆరు విగ్రహాలను తిరుక్కువలై, నాగపట్టణం, తిరుకరాయిల్, తిరుకోలిలి, తిరుక్కువలై మరియు తిరుమరైకాడులలో ప్రతిష్ఠించారు. ఈ ఏడు ప్రదేశాలు కావేరీ నదీతీరం లో ఉన్న గ్రామాలు . ఊరేగింపులో తీసుకువెళ్ళేటప్పుడు ఈ ఏడు త్యాగరాజ విగ్రహాలు నృత్యం చేస్తాయని చెబుతారు. నృత్య శైలులు ఉన్న దేవాలయాలను సప్త విడంగం (ఏడు నృత్య భంగిమలు) గా పరిగణిస్తారు. అవి
ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
1. తిరువారూర్ త్యాగరాజర్ ఆలయం: విధివిడంగర్,
అజబతానం (శ్రీ త్యాగరాజు విష్ణుమూర్తి వక్షస్థలంపై శయనించిన నృత్యాన్ని పోలిన విధంగా ఉంటుంది.)
2. దర్బరన్యేశ్వర ఆలయం: నగరదంగార్
ఉన్మతనాతానం (మత్తులో ఉన్న వ్యక్తి నృత్యం)
3. కాయరోహనస్వామి ఆలయం: సుందరవిడంగర్
విలతితానం (సముద్రపు అలల వలె నాట్యం)
4. కన్నయరియముడయార్ ఆలయం అధివిడంగర్
కుకునాతానం (కోడిపుంజులా నాట్యం చేయడం)
5. బ్రహ్మపురీశ్వర ఆలయం అవనివిడంగర్
భృంగనాథానం (పువ్వు మీద వాలిన తేనెటీగలా నాట్యం)
6. వైమూర్నాథర్ ఆలయం నల్లవిడంగర్
కమలనానాతానం (గాలికి కదిలే తామర పువ్వులా నాట్యం)
7. వేదారణ్యేశ్వర ఆలయం భువనీవివిడంగర్
హంసప్తనాతానం (హంస నడకతో నాట్యం చేస్తూ)
ఆలయ పూజారులు పండుగలలో మరియు ప్రతిరోజూ పూజలు నిర్వహిస్తారు. తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, ఇక్కడి పూజారులు శైవ బ్రాహ్మణలు.
ఆలయ పూజలు రోజుకు ఆరుసార్లు నిర్వహిస్తారు;
ఉషత్కాలం ఉదయం 5:30 గంటలకు,
కలసంతి ఉదయం 8:00 గంటలకు ,
ఉచికాలం ఉదయం 10:00 గంటలకు ,
సాయరక్షై సాయంత్రం 6:00 గంటలకు,
ఇరండంకాలం సాయంత్రం 7:00 గంటలకు
అర్ధజామం రాత్రి 8:00 గంటలకు జరుగుతాయి.
సాయరక్షై సమయంలో 33 కోట్ల దేవతలు త్యాగరాజ స్వామిని పూజించడానికి హాజరవుతారని నమ్ముతారు. అంతేకాకుండా, తిరువారూరులో సాయరక్షైకి హాజరై, ఆ తర్వాత చిదంబరంలో అర్ధజామం పూజకు హాజరవడం అత్యంత శుభప్రదంగా మరియు ప్రయోజనకరంగా పరిగణించబడుతుంది.
ప్రతీ సోమవారం, శుక్రవారం ప్రదోషం, అమావాస్య (అమావాస్య రోజు), కిరుతిగై , పౌర్ణమి మరియు చతుర్థి వంటి పూజలు జరుగుతాయి.
త్యాగరాజ స్వామి విగ్రహాన్ని వస్త్రాలు, పువ్వులతో నిత్యం కప్పి ఉంచుతారు, శివుడు మరియు అమ్మవారి ముఖాలు మాత్రమే కనిపిస్తాయి. మార్గశిర మాసంలో ఆరుద్ర దర్శనం నాడు ఆయన కుడి పాదం , పార్వతి ఎడమ పాదం దర్శనమిస్తారు.
సంగీతం, నృత్యం మరియు సాహిత్యం
చారిత్రాత్మకంగా, తిరువారూర్ మతం, కళలు మరియు విజ్ఞాన శాస్త్రాలలో ప్రముఖులకు కేంద్రంగా ఉంది. 8వ శతాబ్దానికి చెందిన శైవ సాధువు సుందరర్, తన తేవారంలోని రచనలలో "తిరువారూర్లో జన్మించిన వారందరికీ నేను దాసుడిని" అని పేర్కొన్నారు . శైవ సంప్రదాయానికి చెందిన 63 మంది నాయనార్లలో ఇద్దరైన కలార్సింగ నాయనార్ మరియు తండియడిగళ్ నాయనార్ తిరువారూర్లో జన్మించారు. శతాబ్దానికి చెందిన శైవ ప్రామాణిక గ్రంథమైన పెరియపురాణం , ఈ ఇద్దరు సాధువులతో సహా తిరువారూర్లో జన్మించిన వారికి ఒక అధ్యాయాన్ని అంకితం చేసింది. ఈ పట్టణం సంగీతం మరియు నృత్యానికి సాంప్రదాయ కేంద్రంగా ఉండేది – రాజరాజ చోళుని శాసనాలు ఆలయంతో సంబంధం ఉన్న పెద్ద సంఖ్యలో నృత్యకారులను అనుసంధానిస్తాయి. తిరువారూరు కర్ణాటక సంగీత త్రయం, అనగా త్యాగరాజు (1767–1847 CE), ముత్తుస్వామి దీక్షితార్ (1775–1835 CE) మరియు శ్యామశాస్త్రి (1762–1827 CE) లకు నిలయం. ముత్తుస్వామి దీక్షితార్ త్యాగరాజస్వామి ఆలయంలోని దేవుళ్లపై స్తుతి గీతాలు పాడారు. ఈ ఆలయ దైవం పేరు మీదుగా త్యాగరాజుకు ఆ పేరు వచ్చింది. 17వ శతాబ్దపు CEలో తంజావూరులో రాజకీయ అశాంతి మరియు తిరువారూరుకు మరాఠా రాజుల ఆదరణ పెరగడం వల్ల, దక్షిణ భారత సంస్కృతి యొక్క పరిజ్ఞానం ఈ పట్టణానికి పెద్ద ఎత్తున తరలివచ్చింది, ఫలితంగా సంగీతం మరియు నృత్యంలో అభివృద్ధి జరిగింది. ఈ ఆలయంలో పంచముఖ వాద్యం అనే ఒక ప్రత్యేకమైన వాద్య పరికరాన్ని ఉపయోగిస్తారు, దీని ఐదు చివరలు విభిన్నంగా అలంకరించబడి ఉంటాయి. బరినాయనం అని పిలువబడే ఒక రకమైన నాదస్వరం (పైప్ వాయిద్యం) కూడా తిరువారూరులో మాత్రమే కనిపించే ఒక ప్రత్యేకమైన వాయిద్యం. త్యాగరాజ లీలాళ్ అనేది తిరువారూరులోని త్యాగరాజు దేవుని క్రీడాస్ఫూర్తి స్వభావంపై ఉన్న ఒక రచన . ఇది తిరువిళయాడల్ పురాణాన్ని పోలి ఉంటుంది , ఎందుకంటే అది మీనాక్షిని పాండ్యులతో గుర్తించినట్లే, ఇది త్యాగరాజును చోళులతో గుర్తిస్తుంది . ఇది పన్నెండవ శతాబ్దం CE నాటిదిగా గుర్తించబడింది.
మహాసంప్రోక్షణం: కుంభాభిషేకం అని కూడా పిలువబడే మహాసంప్రోక్షణం 8 నవంబర్ 2015న జరిగింది. మహాసంప్రోక్షణం సమయంలో తిరువారూర్లో భారీ వర్షాలు కురిసినప్పటికీ, ప్రజలు పెద్ద సంఖ్యలో తరలి వచ్చారు.
నిత్య పూజలు: ఈ ఆలయంలో అమ్మవారికి జరిగే పూజలు చాలా నియమబద్ధంగా ఉంటాయి. నవరాత్రి ఉత్సవాల సమయంలో ఈ ఆలయం భక్తులతో కిటకిటలాడుతుంది.
రోడ్డు మార్గం: తిరువారూర్ తమిళనాడులోని తంజావూరు (సుమారు 53 కి.మీ) కుంభకోణం, నాగపట్నం పట్టణాలకు సమీపంలో ఉంది. రైలు మరియు బస్సు మార్గాల ద్వారా ఇక్కడికి సులభంగా చేరుకోవచ్చు.
