Bathukamma - బతుకమ్మ

బతుకమ్మ

బతుకమ్మ తెలంగాణ రాష్ట్ర సాంస్కృతిక మరియు రాష్ట్ర పండుగ.

పండుగ విశేషాలు:
భాద్రపదమాసం అమావాస్య (మహాలయ అమావాస్య) నుండి తొమ్మిది రోజుల పాటు ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు.

చివరి రోజును సద్దుల బతుకమ్మ అంటారు, ఇది దసరా పండుగకు రెండు రోజుల ముందు వస్తుంది.

పూల అమరిక: తంగేడు, గునుగు, బంతి వంటి రంగురంగుల పూలను కోణాల ఆకారంలో (మెరు పర్వతం లాగా) అందంగా అమరుస్తారు.

బతుకమ్మను సాక్షాత్తు గౌరమ్మ (పార్వతి దేవి) రూపంగా భావిస్తారు. పసుపుతో గౌరమ్మను చేసి బతుకమ్మ మీద ఉంచుతారు.

బతుకమ్మ పండుగను తొమ్మిది రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటారు. ప్రతి రోజుకూ ఒక ప్రత్యేకమైన పేరు మరియు ఆ రోజు సమర్పించే విశిష్టమైన నైవేద్యం (ప్రసాదం) ఉంటుంది. ఆ వివరాలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి:

1వ రోజు - ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ

నైవేద్యం: నువ్వులు, బియ్యప్పిండి, నూకలు కలిపి చేసిన ప్రసాదం సమర్పిస్తారు.

2వ రోజు - అటుకుల బతుకమ్మ

నైవేద్యం: సప్పిడి పప్పు, బెల్లం మరియు అటుకులతో చేసిన నైవేద్యం పెడతారు.

3వ రోజు - ముద్దపప్పు బతుకమ్మ

నైవేద్యం: ముద్దపప్పు, పాలు మరియు బెల్లంతో చేసిన నైవేద్యాన్ని సమర్పిస్తారు.

4వ రోజు - నానే బియ్యం బతుకమ్మ

నైవేద్యం: నానబెట్టిన బియ్యం, పాలు మరియు బెల్లం కలిపి నైవేద్యంగా పెడతారు.

5వ రోజు - అట్ల బతుకమ్మ

నైవేద్యం: దోసెలు లేదా అట్లను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు.

6వ రోజు - అలిగిన బతుకమ్మ

ప్రత్యేకత: ఈ రోజు బతుకమ్మను ఆడరు, పూజించరు. దేవత అలిగిందని నమ్ముతారు. కాబట్టి ఎలాంటి నైవేద్యం సమర్పించరు.

7వ రోజు - వేపకాయల బతుకమ్మ

నైవేద్యం: బియ్యప్పిండిని వేపకాయల ఆకారంలో చిన్న చిన్న ఉండలుగా చేసి, నూనెలో వేయించి నైవేద్యంగా పెడతారు.

8వ రోజు - వెన్నముద్దల బతుకమ్మ

నైవేద్యం: నువ్వులు, నెయ్యి, బెల్లం మరియు వెన్నముద్దలు కలిపి నైవేద్యం చేస్తారు.

9వ రోజు - సద్దుల బతుకమ్మ (ముగింపు రోజు)

నైవేద్యం: ఐదు రకాల సద్దులను (పెరుగన్నం, చింతపండు పులిహోర, నిమ్మకాయ అన్నం, కొబ్బరన్నం, నువ్వుల అన్నం) మరియు మలీద ముద్దలను (కాల్చిన రొట్టెలు, బెల్లం కలిపి చేసిన ముద్దలు) ఘనంగా సమర్పిస్తారు.

ఆచారాలు: మహిళలు కొత్త బట్టలు ధరించి, బతుకమ్మ చుట్టూ చప్పట్లు కొడుతూ జానపద పాటలు పాడుతారు.

నిమజ్జనం: తొమ్మిదో రోజున పూల బతుకమ్మలను సమీపంలోని చెరువుల్లో నిమజ్జనం చేస్తారు. ఈ పూలు నీటిని సహజంగా శుద్ధి చేస్తాయి.

మలీద ముద్దల తయారీ విధానం:
కావలసిన పదార్థాలు:

• గోధుమ పిండి – 2 కప్పులు
• బెల్లం తురుము – 1 కప్పు
• నెయ్యి – 3 నుండి 4 చెంచాలు
• నువ్వులు (వేయించినవి) – 2 చెంచాలు
• గసగసాలు (వేయించినవి) – 1 చెంచా (ఐచ్ఛికం)
• యాలకుల పొడి – అర చెంచా

తయారుచేసే పద్ధతి:
రొట్టెల తయారీ: ముందుగా గోధుమ పిండిలో కొద్దిగా నీరు, ఒక చెంచా నెయ్యి వేసి చపాతీ పిండిలా కలుపుకోవాలి. ఆ పిండితో కొంచెం మందంగా రొట్టెలు (చపాతీలు) చేసుకుని, పెనంపై నెయ్యి వేస్తూ రెండు వైపులా బాగా కాల్చాలి.

పొడి చేయడం: కాలిన రొట్టెలు వేడిగా ఉన్నప్పుడే వాటిని చిన్న చిన్న ముక్కలుగా తుంచి మిక్సీ జార్‌లో వేయాలి. అందులోనే బెల్లం తురుము, యాలకుల పొడి కూడా వేసి మెత్తగా (మరీ పిండిలా కాకుండా) గ్రైండ్ చేసుకోవాలి.

ముద్దలు కట్టడం: ఈ మిశ్రమాన్ని ఒక గిన్నెలోకి తీసుకుని, అందులో వేయించిన నువ్వులు, గసగసాలు మరియు మిగిలిన వేడి నెయ్యి వేసి బాగా కలపాలి.

మిశ్రమం గోరువెచ్చగా ఉన్నప్పుడే చేతికి కొద్దిగా నెయ్యి రాసుకుని చిన్న చిన్న లడ్డూల్లా (ముద్దల్లా) చుట్టుకోవాలి. అంతే, కమ్మని మలీద ముద్దలు సిద్ధం!

బతుకమ్మ పాట:
బతుకమ్మను ఆడేటప్పుడు పాడే అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన సాంప్రదాయ పాట:

బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో.. బంగారు బతుకమ్మ ఉయ్యాలో..
కలికి సింగారమే ఉయ్యాలో.. కనకదుర్గమ్మ ఉయ్యాలో..

శ్రీలక్ష్మి నీ మహిమ ఉయ్యాలో.. స్థిరముగా నిలిచింది ఉయ్యాలో..
తంగేడు పూలల్లో ఉయ్యాలో.. తల్లీ నీ రూపమ్మ ఉయ్యాలో..

గునుగు పూల తోట ఉయ్యాలో.. గోరంత నీ పూజ ఉయ్యాలో..
బంతి చామంతులు ఉయ్యాలో.. పరవశించిపోయే ఉయ్యాలో..

ఊరి ఊరంతా ఉయ్యాలో.. ఉత్సవము చేసేరు ఉయ్యాలో..
మాయమ్మ గౌరమ్మ ఉయ్యాలో.. మా ఇల్లు చేరమ్మ ఉయ్యాలో..

సద్దుల పండుగ ఉయ్యాలో.. సంతోషము తెచ్చే ఉయ్యాలో..
పోగొట్టకే మమ్ము ఉయ్యాలో.. దీవించి వెళ్ళమ్మ ఉయ్యాలో..

దేవీ మహత్యం నవరాత్రులలో పూజా విధానం

న్యూమరాలజీ

జ్యోతిషశాస్త్రము

నిత్య స్తోత్రావళి

నిత్య పారాయణ శ్లోకాలు

స్తోత్రాలు

పంచాంగం