Sunday, July 26, 2026

Vaidyanath Jyotirlinga – Chita Bhumi, Deoghar town(Devghar), Jharkhand - వైద్యనాథ జ్వోతిర్లింగం - చితా భూమి, డియోఘర్ (దేవ్‌ఘర్)పట్టణం, జార్ఖండ్

వైద్యనాథ జ్వోతిర్లింగం - చితా భూమి, డియోఘర్ (దేవ్‌ఘర్)పట్టణంజార్ఖండ్

బాబా బైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగం (వైద్యనాథ ఆలయం) జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలోని డియోఘర్ (దేవ్‌ఘర్) పట్టణంలో ఉంది. వైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగ ఆలయం, ఇది శివుని అత్యంత పవిత్ర నివాసమైన పన్నెండు జ్యోతిర్లింగ ఆలయాలలో ఒకటి.ఇది బాబా బైద్యనాథ్ ధామ్, బైద్యనాథ్ ధామ్ అని కూడా పలుకుతారు. ఇక్కడ స్వామి శివుణ్ణి వైద్యనాథుడునిగా స్తుతిస్తారు.ఈ ఆలయం జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలోని దేవ్‌ఘర్ ప్రదేశంలో నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయం బాబా బైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగంతోపాటు, 21 ఇతర దేవాలయాలతో కూడిన ఆలయ సముదాయం.

పురాణం:
రావణుడు అతనిని ఎవ్యరూ నినాశనం చేయకుండా వరం పొందటానికి ఆలయం ప్రస్తుత స్థలంలో శివుడిని పూజించాడని భక్తుల విశ్వాసం. రావణుడు తన పది తలలను ఒకదాని తరువాత ఒకటి శివుడికి బలిగా అర్పించాడు. దీనితో సంతోషించిన శివుడు గాయపడిన రావణుడిని నయం చేయడానికి దర్శనమవుతాడు. శివుడు ఆ సందర్భంలో వైద్యునిగా వ్యవహరించినందున, ఈ కోణంలోఈ ఆలయానికి "వైద్యనాథ్" అనే పేరు వచ్చిందని ఒక నమ్మకం.

కన్వర్ యాత్ర:
కన్వర్ యాత్ర అనేది శివుని భక్తుల వార్షిక తీర్థయాత్ర, హిందూ తీర్థయాత్రలకు గంగా నది పవిత్ర జలాలను తీసుకురావడానికి బీహార్‌లోని సుల్తాంగంజ్ ను కన్వరియాస్ ("భోలే") అని పిలుస్తారు.గంగానది నుండి పవిత్రమైన నీటిని సేకరించి జార్ఖండ్‌లోని బైద్యనాథ్ ఆలయంలో నైవేద్యంగా పంచిపెట్టడానికి లక్షలాది మంది వందల మైళ్ల దూరం తీసుకువెళ్లటానికి పాల్గొనేయాత్రను కన్వర్ యాత్రఅని వ్యవహరిస్తారు.

బైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగ స్థానం
బైద్యనాథం చితాభూమి  శివమహాపురాణం సతరుద్ర సంహిత ఇవి వైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగ స్థానాన్ని గుర్తించే పురాతన పద్యాలు. దీని ప్రకారం బైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగం 'చితాభూమి'లో ఉంది. ఇది డియోఘర్ ప్రాచీన పేరు. ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ స్తోత్రంలో, ఆది శంకరాచార్యులు వైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగాన్ని శ్లోకాలలో ప్రశంసించారు. వైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగ ప్రజ్వలిక నిధనం (అంత్యక్రియలు జరిపే భూమి అని అర్థం) వద్ద ఉంది. వైద్యనాథ్ జ్యోతిర్లింగం, దేశంలోని ఈశాన్య భాగంలో ప్రజ్వలికా నిధనం (చితా భూమి అంటే అంత్యక్రియల ప్రదేశం) వద్ద ఉందని ఇది పేర్కొంది. దేశంలోని పశ్చిమ-మధ్య భాగంలో ఉన్న పార్లితో పోలిస్తే డియోఘర్ తూర్పున చాలా దూరంలో ఉంది. చిదాభూమి పాత రోజుల్లో, ఇది అంత్యక్రియల ప్రదేశంగా ఉందని, ఇక్కడ శవాలు కాలిపోతాయని, మరణానంతర వేడుకలు జరిగాయని సూచిస్తుంది. ఈ ప్రదేశం కపాలిక / భైరవ వంటి తాంత్రిక ఆరాధనల కేంద్రంగా ఉండవచ్చు, ఇక్కడ శివుడిని శ్మశాన వాసి (అంటే శ్మశానవాటికలో నివసిస్తున్నారు) గా మిక్కిలిగా ఆరాధిస్తారు.ఇక్కడ శివుని శవభస్మ భూషితుడుగా పరిగణిస్తారు. (అనగా కాలిన శరీరాల బూడిద పులుముకున్నశరీరం గలవాడు అని అర్థం)

అయితే 

ద్వాదశలింగ స్మరణంలో వైవిధ్యం ఉంది, ఈ దిగివ పద్యం ద్వారా పార్లయం వైద్యనాథం, అనగా వైద్యనాథం మహారాష్ట్రలోని పార్లిలో ఉంది. పేర్కొన్న 12 జ్యోతిర్లింగాల పేర్లు, స్థానాలు.

సౌరష్ట్రే సోమనాథంచ శ్రీశైల్ మల్లికార్జునం ।
ఉజ్జయిన్య మహాకాలం ఓంకారామమలేశ్వరం ॥

పరల్యం వైద్యనాథా డాకిన్యమ్ భీమా శంకరం ।
సేతు బంధేతు రామేసం, నాగేసం దారుకవనే ॥

వారణ్యసంతు విశ్వేసం త్రయంబకం గౌతమీతే ।
హిమాలయేతు కేదారాం, ఘ్రిష్ణసంచ శివాలయ ॥

ఎటాని జ్యోతిర్లింగని, సయం ప్రతా పటేన్నారా ।
సప్త జన్మ కృతం పాపం, స్మరనేన వినాశతి ॥

ఈ విధంగా మూడు దేవాలయాలు తమ పుణ్యక్షేత్రాలను వైద్యనాథ్ 'నిజమైన' జ్యోతిర్లింగా పేర్కొన్నాయి

జార్ఖండ్‌లోని దేవ్‌ఘర్ వద్ద బైద్యనాథ్ ఆలయం
పార్లి, మహారాష్ట్రలోని వైద్యనాథ్ ఆలయం
హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని బైజ్‌నాథ్‌ వద్ద బైజ్‌నాథ్‌ ఆలయం.

వైద్యనాథ్ అదే మందిరం 51 శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. విష్ణువు సుదర్శన చక్రం ద్వారా సతీ (దేవత) విచ్ఛిన్నం అయిన తరువాత ఇక్కడ 'గుండె' పడిపోయింది. ఆలయం నిర్మించిన ప్రదేశంలో సతి హృదయం ఇక్కడ పడిపోయినందున, దాక్షాయని (సతి) శరీరం విచ్చినం అయినందుకు శివుడు కలవరానికి గురైనందున, ఈ స్థలాన్ని హర్ధపీత అని కూడా పిలుస్తారు. సతిని ఇక్కడ జయ దుర్గ అని, భైరవుడిని వైద్యనాథ్ లేదా బైద్యనాథ్ అని పూజిస్తారు.

మన దేవాలయాలు చారిత్రక నగరాలూ

నిత్య స్తోత్రావళి

నిత్య పారాయణ శ్లోకాలు

స్తోత్రాలు

పంచాంగం

No comments:

Post a Comment

Ramanathaswamy Jyotirlinga, Rameswaram, Tamil Nadu - రామనాథస్వామి జ్యోతిర్లింగం, రామేశ్వరం, తమిళనాడు

రామనాథస్వామి  జ్యోతిర్లింగం,  రామేశ్వరం,  తమిళనాడు రామనాథస్వామి దేవాలయం (రామనాథస్వామి కోయిల్) అనేది భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని రామేశ...