బోనాలు
బోనాలు అమ్మవారుని పూజించే హిందువుల పండుగ. ఈ పండుగ ప్రధానంగా హైదరాబాదు, సికింద్రాబాదు, తెలంగాణ, రాయలసీమలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో జరుపుకుంటారు. సాధారణంగా జూలై లేక ఆగష్టులో వచ్చు ఆషాఢ మాసంలో ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. పండుగ మొదటి, చివరి రోజులలో ఎల్లమ్మ దేవికి ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. బోనం అంటే భోజనం దేవికి సమర్పించే నైవేద్యం అని అర్థం.
బోనాలు తెలంగాణకు చెందిన మహంకాళి దేవి సాంప్రదాయ హిందూ పండుగ. ఈ పండుగను ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్ మరియు సికింద్రాబాద్ జంట నగరాలలో అలాగే రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో జరుపుకుంటారు. ఇది ఆషాడ మాసం నెలలో జరుపుకుంటారు. పండుగ యొక్క మొదటి మరియు చివరి రోజున యెల్లమ్మ (మహాకాళి యొక్క అనేక ప్రాంతీయ రూపాలలో ఒకటి) కోసం ప్రత్యేక "పూజలు" (పూజలు/ వేడుకలు) నిర్వహిస్తారు. ప్రతిజ్ఞలను నెరవేర్చినందుకు దేవతకు కృతజ్ఞతలు తెలిపే పండుగగా కూడా ఈ పండుగ పరిగణించబడుతుంది.
బోనం అనే పదం భోజనం అనే పదం యొక్క సంకోచం , ఇది సంస్కృత రుణ పదం, దీని అర్థం తెలుగులో భోజనం లేదా విందు. ఇది మాతృమూర్తికి సమర్పించే నైవేద్యం. మహిళలు తమ తలపై కుండలను మోస్తూ, ఆలయాల మీదుగా ఉన్న అమ్మవారికి పసుపు-కుంకం, కంకణాలు మరియు చీరలతో పాటు బోనం సమర్పిస్తారు.బోనాలలో మైసమ్మ, పోచమ్మ, ఎల్లమ్మ, పెద్దమ్మ, డొక్కాలమ్మ, అంకాలమ్మ, పోలేరమ్మ, మారెమ్మ, నూకలమ్మ వంటి ప్రాంతీయ రూపాలలో మాతృమూర్తిని పూజిస్తారు.
ఆషాడ మాసంలో దేవి తన పుట్టింటికి వెళుతుందని నమ్మకం; అందుకే భక్తులు ఈ పండుగ సమయంలో దేవిని దర్శించుకుని తమ స్వంత కూతురు తమ ఇంటికి వచ్చిన భావనతో, భక్తి శ్రద్ధలతోనేగాక, ప్రేమానురాగాలతో బోనాలను ఆహార నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఈ తంతును ఊరడి అంటారు. వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో పెద్ద పండుగ, ఊరపండుగ వంటి పేర్లతో పిలిచేవారు. ఊరడే తర్వాతి కాలంలో బోనాలుగా మారింది.
బోనాల సందర్భంగా వనస్థలిపురంలో పొట్టేళ్ళ రథం పై అమ్మవారి ఊరేగింపు
పూర్వకాలంలో ఈ పండుగ రోజున దుష్టశక్తులను పారద్రోలటానికి ఆలయ ప్రాంగణంలో ఒక దున్నపోతును బలి ఇచ్చేవారు. నేడు దున్నపోతులకు బదులు కోడి పుంజులను బలి ఇవ్వడం ఆనవాయితీగా మారింది. కొంతమంది స్త్రీలు తలపై కుండని (బోనం) మోస్తూ డప్పుగాళ్ళ లయబద్ధమైన మోతలకు అనుగుణంగా దేవిని స్మరిస్తూ నర్తిస్తారు.
పోతురాజు
పురాణాల ప్రకారం, పోతరాజు మాతృదేవత సోదరుడు. ఊరేగింపులో అతని పాత్రను చక్కగా కట్టుకున్న, ఒట్టి శరీరంతో, చిన్నగా గట్టిగా కప్పబడిన ఎర్రని ధోతీని ధరించి, తన చీలమండలపై గంటలు, మరియు అతని శరీరంపై పసుపు మరియు అతని నుదుటి పై నుంచి అభిషేకం చేస్తారు. ఊరేగింపులో డప్పు వాయిద్యాలకు అనుగుణంగా నృత్యం చేస్తాడు.
పోతరాజు ఎప్పుడూ ఊరేగింపు ముందు నృత్యం చేస్తాడు. అతను ఉత్సవాల ప్రారంభకుడిగా మరియు సమాజ రక్షకుడిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతను మాతృ దేవత ( షిగామ్ అని పిలుస్తారు) మంత్రముగ్ధులను చేసే మహిళా నృత్యకారులను, కొరడా దెబ్బలు మరియు పచ్చ వేప ఆకులను (మార్గోసా) వారి నడుము చుట్టూ కట్టి, బాకాలు మరియు డప్పులతో ఆలయానికి నడిపిస్తాడు.
No comments:
Post a Comment